روايت جالب تصويربردار هوايي 9 دي از اين روز درسال88

من به عنوان فيلمبردار هوايي راهپيمايي 9 دي اولين كسي بودم كه تصاوير را ديدم. وقتي تمام شد، بريده بودم. من دهها سال تصويرهاي راهپيمايي 22 بهمن و مراسمهاي مختلف را پوشش داده بودم ولي اين يكي متفاوت بود .

فارس- محمد ارشاد فيلمبردار ارشد سازمان صداوسيما است كه از سال 60 تا كنون در سازمان مشغول به كار است. مدرك كارشناسي از دانشكده صدا و سيما دارد و علاوه بر جنگ تحميلي، در چندين جنگ بين المللي هم از با مجموعه واحد مركزي خبر شركت داشته است. نكته جالب اينكه ارشاد يكي از فيلمبرداران مراسم رحلت امام و فيلمبردار تصاوير هوايي اغلب تظاهرات هاي 22 بهمن و نماز جمعه از ابتداي انقلاب و تنها فيلمبردار هوايي راه پيمايي 9 دي سال 88 كار وي است. اين گفتگو درباره مشاهدات ارشاد از راه پيمايي 9 دي و برخي خاطرات ديگر اوست.

* اولين كسي بودم كه تصاوير راه پيمايي 9 دي را ديدم/ با ديدن تصاوير بريده بودم

طبعا چون فيلمبردار هوايي راهپيمايي 9 دي بودم، اولين كسي هم بودم كه تصاوير اين مراسم را ديدم. وقتي تمام شد، خودم بريده بودم. من دهها سال تصويرهاي راهپيمايي 22 بهمن را گرفته بودم، مراسمهاي مختلف را پوشش داده بودم ولي 9 دي چيزي متفاوت از همه اينها بود. بدون اغراق مي گويم كه جمعيت بسيار بيشتر از همه سالهايي بود كه من كار كرده بودم. اين راهپيمايي از نظر حجم و حضور و تراكم آدمها و ... بينظير بود.

*دخترم با تعجب پرسيد اين همه جمعيت آمده بود؟!

بعد از راه پيمايي به خانه برگشتم، دخترم وقتي صحنه ها را از تلويزيون ديده بود با تعجب از من پرسيد: بابا! واقعا اين همه جمعيت آمده بود؟ گفتم اين چيزي كه تو ديدي نبود بلكه خيلي بيشتر بود.

زن و مرد و پير و جوان ... همه خودشان آمده بودند. همه بيريا آمده بودند و همين آدم را وادار ميكرد تا هرچه در توان داشت براي بهتر شدن كار انجام دهد.

*بيش از نيمي از بدنم بيرون هلي كوپتر بود

من براي اين كه بتوانم بهتر تصوير بگيرم مجبور بودم بيش از نيمي از بدنم از هليكوپتر بيرون باشد. باد ملخ هليكوپتر و سرماي هوا كار را بسيار سخت مي كرد. ضمن اينكه لرزشهاي هليكوپتر را بدن تصويربردار بايد جبران كند. من 40 دقيقه كاملا و پشت سر هم بيرون بودم. اين ها فقط براي يك نما بود.

*آنقدر جمعيت باشكوه بود كه مجبور شدم تا 8 دقيقه تصوير را قطع نكنم/ هواي سرد و باد ملخ هليكوپتر خشكم كرد

من همان جا به خودم گفتم اگر اين تصوير يك كات بخورد، مفهوم خود را از دست داده است. اين پيوستگي تصوير بايد در يك نما باشد. در دو نما و سه نما امكانپذير نيست. وقتي يك نما بود خودش را نشان ميدهد. وقتي اين تصاوير را نگاه ميكنيد مي بينيد دوربين از بعد از خيابان نواب ضبط ميكند و نزديك فردوسي و پل روشندلان كات ميخورد. يعني يك نماي 8 قيقه اي پيوسته. اينقدر جمعيت عظيم و پرشكوه بود كه نمي شد قطع كرد. خدا كمك كرد كه در طول اين نماي بلند لرزش و تصوير مات و يا اتفاقي كه كارمان را خراب كند نداشتيم كه اين هم خودش اتفاق فوق العاده اي بود.

وقتي اين كار تمام شد، سرما، دستها و تمام سيستم عصبي صورتم را خشك كرده بود.

* جمعيت 10 برابر چيزي بود كه در تصوير ديديم

افسوس ميخورم كه نشد جمعيت را بطور كامل و واقعي نشان دهيم. امكانش نبود. چون جمعيت به تدريج جمع مي شود و وقتي بخواهد در يك جا متمركز شود زمان مي برد و مدتي كه جمعيت متمركز مي ماند ما مي توانيم فيلم بگيريم كه اين زمان هم زياد نيست. من مي ديدم كه از خيابان آيتالله سعيدي و قبل از فرودگاه جمعيت پراكنده ميآمد. از سمت فلكه صادقيه جمعيت ميآمد. متاسفانه اين تصاوير در كار قابل استفاده نيست. آنجايي كه جمعيت پشت سر هم ايستادهاند و كيپ تا كيپ آدم است، خيابان نواب است تا دانشگاه. اگر جمعيت پراكنده به جمعيت متمركز در اطراف خيابان انقلاب ميرسيد و متصل ميشد، جمعيت 10 برابر آن چيزي ميشد كه ديديم.

* اين شكل فيلمبرداري نتيجه سالها تجربه و آرمون و خطا است

فيلمبردار هوايي راه پيمايي 9 دي فقط من بودم. گاهي مي گويند چرا از دو دوربين يا بيشتر استفاده نمي شود. بايد بگويم كه دو هليكوپتر جواب نميدهد چون ضريب ايمني پرواز هم بايد رعايت شود. ما تلاشمان را كرديم تا بتوانيم هرآنچه بود را بگيريم. ما قبلا تجربه اين كارها را داشتهايم. ما با پاراموتور، پاراگلايدر ، لاين رنجر و ... پريده ايم و انواع و اقسام اينها را تجربه كرده ايم. ولي در نهايت تجربه نشان داد كه با يك هليكوپتر بهتر است.

* گاهي كار ما با خدمه پرواز به داد و بيداد مي كشد/در ماجراي 9 دي گروه پروازي واقعا خوب عمل كردند

بالاخره وقتي آن بالا هستي ميداني كه اين ماجرا فقط يكبار اتفاق ميافتد و من گروه پروازي را با خود همراه ميكنم. حتي گاهي كار با خلبان و خدمه پرواز به دعوا و داد و بيداد ميرسد. اصلا شوخي ندارد. يكسريچيزها را من بايد رعايت كنم و آنها هم يكسري موارد را. ما در كار به يك تعامل نانوشته ميرسيم كه اگر قرار باشد بنويسيم هيچكدام قابل اجرا نيست.

البته كار اين تيم الان خيلي سخت تر شده است. شما اگر تصاوير 20 سال قبل را كه ببينيد مشاهده مي كنيد كه ساختمانها در تهران يك ارتفاع مشخص دارند اما حالا تركيب ساختمانها كاملا متفاوت شده است و روي هركدام هم يك دكل كار گذاشته اند و هليكوپتر ناگزير است كه ارتفاع ايمن را لحاظ كند. در ماجراي 9 دي هم گروه پروازي واقعا خوب عمل كردند و از لابلاي اين دكلها به خوبي عبور كردند.

*در همه جاي دنيا براي تصاوير هوايي از وسيله اي بنام هلي مانت استفاده مي كنند

در همه دنيا از وسيلهاي به نام هلي مانت استفاده ميكنند كه هم يك نوع نگهدارنده است و هم لرزه گير است كه متاسفانه ما داخل كشور نداريم. خيلي هم تلاش كرديم كه داشته باشيم ولي موفق نشديم. اين وسيله يك دوربين معلق و يك صندلي است كه روي هليكوپتر نصب ميشود و همه چيز به طور كامل در اختيار تصويربردار است. هرقدر تصويربردار مسلطتر بنشيند و آزادي بيشتري داشته باشد؛ كارش بهتر خواهد بود. وقتي شما با پاي خود روي اسكي هليكوپتر ايستادهايد، كمي لرزه ايجاد ميكند، نفس هم ميكشي، دوربين هم روي دوش است و سنگين. همه اينها كار را سخت تر مي كند.

*خاطره اي از راه پيمايي 22 بهمن دهه 60

22 بهمن سال 62 يا 63 بود كه من در ميدان آزادي بودم. زماني بود كه هواپيماهاي عراقي ميآمدند و تهران را ميزدند. دقيقا 9 صبح بود كه من ضلع جنوبي ميدان ايستاده بودم و هنوز خلوت بود. صدام هم اعلام كرده بود كه راهپيمايي را ميزنيم. نميدانم كجا بود كه ضدهوايي ها شروع به زدن كردند. جمعيت پراكنده شد ولي ساعت 11 آنچنان جمعيتي آمد كه ما با 6 الي 7 گروه به سختي آن را پوشش داديم. آن روز، روز عجيبي بود.

يا يك خاطره خوب ديگر من است كه يكبار 22 بهمن برف سختي آمد كه ما ميترسيديم روي بلندي برويم. آن هم از ترس اينكه دوربينها از دستمان نيافتند. روي ماشينها 15 تا 20 سانتيمتر برف فشرده آمده بود. بعد از آن هم همواره آرزو ميكنم كه اي كاش يك برف جانانه بيايد و ماهم پوشش جانانه تصويري داشته باشيم. چون جلوه بصري فوقالعادهاي خواهد داشت.

*غيرواقعي نشان دادن تصاوير راه پيمايي به لحاظ فني غير ممكن است

گاهي برخي ها در شبكه هاي ماهواره اي مي گويند كه مثلا صدا و سيما در فلان راه پيمايي كلك زد و از اين حرف ها... اصلا از لحاظ تكنيكي اين كار غير ممكن است كه شما يك تصوير ديگري را جاي تصوير ديگري قالب كنيد. مخصوصا در تصاوير هوايي. حال و هوا و نوع پرواز و بنرهاي خيابان و تزئين خيابانها همه مشخص است و چنين امكاني وجود ندارد.